Zelf pruimenjam maken: eenvoudig basisrecept
Zelf pruimenjam maken is een van de fijnste manieren om rijpe pruimen te bewaren. Je hebt maar een paar ingrediënten nodig en binnen een halfuur staan er verschillende potjes zelfgemaakte jam op het aanrecht.
Dit basisrecept geeft een fruitige pruimenjam die niet overdreven zoet is. Gebruik het recept zoals het is of voeg kaneel, vanille of steranijs toe voor een warmere smaak.
Welke pruimen kun je voor jam gebruiken?
Bijna iedere pruimensoort is geschikt voor jam. Rijpe blauwe of paarse pruimen geven een diepe kleur en een volle, licht kruidige smaak. Gele pruimen en mirabellen maken een lichtere en meestal iets zoetere jam.
Kies bij voorkeur pruimen die:
rijp en aromatisch zijn;
een beetje meegeven wanneer je erop drukt;
geen schimmel of grote beschadigingen hebben;
zo veel mogelijk dezelfde rijpheid hebben.
Heel zachte pruimen kun je prima verwerken, zolang ze nog fris ruiken en smaken. Juist die rijpe exemplaren bevatten veel sap en geven de jam een uitgesproken pruimensmaak.
Moet je pruimen schillen voor pruimenjam?
Nee, je hoeft pruimen niet te schillen. De schil wordt tijdens het koken zacht en bevat kleur, smaak en natuurlijke pectine. Snijd de pruimen doormidden, verwijder de pitten en snijd grote vruchten eventueel in kwarten.
Wil je een heel gladde pruimenjam? Pureer het fruit dan kort met een staafmixer nadat het zacht is geworden. Voor een rustieke jam kun je de stukjes gewoon laten zitten.
Ingrediënten voor pruimenjam
Voor ongeveer vier potjes van 250 ml heb je nodig:
1 kg rijpe pruimen;
500 g geleisuiker 2:1;
2 eetlepels citroensap;
eventueel 1 theelepel kaneel, 1 steranijs of ½ vanillestokje.
Controleer altijd de verhouding en bereidingstijd op de verpakking van de geleisuiker. Die kunnen per merk en type geleisuiker iets verschillen.
Benodigdheden
een ruime pan met dikke bodem;
een houten lepel;
een aardappelstamper of staafmixer;
schone, hittebestendige jampotten met passende deksels;
een trechter of kleine soeplepel;
een schone doek.
Gebruik een pan die hoog genoeg is. Kokende jam kan flink borrelen en omhoogkomen.
Zo maak je zelf pruimenjam
Was de jampotten en deksels grondig. Steriliseer ze vlak voordat je de jam gaat vullen en houd ze warm.
Was de pruimen, halveer ze en verwijder de pitten. Snijd grote pruimen in kleinere stukken.
Doe de pruimen met het citroensap in de pan. Verwarm ze vijf tot tien minuten op middelhoog vuur, totdat het fruit zacht wordt en sap begint los te laten.
Prak de pruimen grof met een aardappelstamper. Gebruik voor een gladdere jam kort een staafmixer.
Voeg de geleisuiker en eventueel kaneel, vanille of steranijs toe. Roer totdat de suiker is opgelost.
Breng het mengsel al roerend krachtig aan de kook. Laat de jam volgens de aanwijzingen op de verpakking van de geleisuiker doorkoken. Meestal duurt dit ongeveer vier minuten vanaf het moment dat de jam volledig borrelt.
Controleer met de geleerproef of de pruimenjam voldoende is ingedikt.
Verwijder eventuele hele specerijen. Schenk de hete jam voorzichtig in de warme potten en laat ongeveer een halve centimeter ruimte onder de rand.
Veeg de randen schoon, sluit de potten onmiddellijk en laat ze rechtop afkoelen. Voor veilig bewaren volg je de inmaakinstructies van de fabrikant van de potten en geleisuiker.
Hoe lang moet pruimenjam koken?
Met geleisuiker hoeft pruimenjam meestal maar ongeveer vier minuten krachtig te koken. De precieze kooktijd staat op de verpakking.
Laat de jam niet onnodig lang koken. Daardoor kan de frisse fruitsmaak verdwijnen en kan de jam na het afkoelen juist te stevig worden.
Gebruik je gewone kristalsuiker in plaats van geleisuiker, dan heeft de jam doorgaans meer tijd nodig om in te dikken. Het resultaat kan bovendien per pruimensoort verschillen, omdat niet iedere pruim evenveel natuurlijke pectine bevat.
Zo doe je de geleerproef
Zet voordat je begint een klein schoteltje in de koelkast. Schep na de aangegeven kooktijd een theelepel jam op het koude bordje en wacht ongeveer dertig seconden.
Trek vervolgens met je vinger een streep door de jam. Blijft de streep zichtbaar en loopt de jam niet direct terug, dan is de jam voldoende ingedikt. Is hij nog erg vloeibaar? Kook hem dan nog één minuut en test opnieuw.
Houd er rekening mee dat warme jam altijd dunner lijkt. Tijdens het afkoelen wordt hij steviger.
Drie eenvoudige smaakvariaties
Je kunt het basisrecept gemakkelijk aanpassen met kruiden en andere vruchten.
Pruimenjam met kaneel: voeg één theelepel kaneel toe voor een warme, herfstige smaak.
Pruimenjam met vanille: laat een half opengesneden vanillestokje meekoken en verwijder het voor het vullen.
Pruimenjam met sinaasappel: vervang het citroensap door sinaasappelsap en voeg een klein beetje fijn geraspte sinaasappelschil toe.
Gebruik specerijen met mate. De rijpe pruimen moeten de belangrijkste smaak blijven.
Pruimenjam maken zonder suiker
Wil je pruimenjam zonder gewone kristal- of geleisuiker maken? Dat vraagt om een aangepast recept. Suiker zorgt namelijk niet alleen voor zoetheid, maar helpt ook bij het indikken en bewaren van jam.
Gebruik daarom geen zoetstof als rechtstreekse vervanging in dit basisrecept. Kies een recept dat speciaal is ontwikkeld voor jam zonder suiker of met weinig suiker en gebruik geschikte pectine. Deze jam moet meestal in de koelkast worden bewaard en is na opening korter houdbaar.
Binnenkort lees je op Simmer & Stir hoe je stap voor stap pruimenjam zonder suiker maakt.
Hoe bewaar je zelfgemaakte pruimenjam?
Bewaar goed afgesloten potten op een koele, donkere en droge plaats. Controleer voor gebruik altijd of het deksel nog goed vacuüm zit en of de jam normaal ruikt en eruitziet.
Zet een geopende pot in de koelkast en gebruik telkens een schone lepel. Volg voor de exacte houdbaarheid de aanwijzingen van de gebruikte geleisuiker en jampotten. Gooi een pot weg wanneer het deksel bol staat, de verzegeling is verbroken of je tekenen van schimmel of gisting ziet.
Wat kun je met pruimenjam maken?
Pruimenjam smaakt natuurlijk goed op brood, toast en scones, maar je kunt er meer mee doen:
roer een lepel door yoghurt of havermout;
serveer de jam bij een kaasplank;
gebruik hem als vulling voor cake of koekjes;
schep een beetje over warme pannenkoeken;
meng hem door een dressing of saus;
combineer hem met geroosterde noten en zachte kaas.
Heb je meer rijp seizoensfruit in huis? Bekijk dan ook hoe je zelf rozenbotteljam maakt of hoe je vlierbessensiroop maakt.
Veelgestelde vragen over pruimenjam maken
1. Hoe maak je pruimenjam? Kook ontpitte pruimen eerst zacht met citroensap. Voeg geleisuiker toe, breng het mengsel krachtig aan de kook en kook het volgens de aanwijzingen op de verpakking. Vul daarna schone, warme potten met de hete jam.
2. Hoe lang moet pruimenjam koken? Met geleisuiker is ongeveer vier minuten krachtig doorkoken vaak voldoende. Controleer altijd de verpakking, omdat de kooktijd per product kan verschillen.
3. Moet je pruimen schillen voor jam? Nee. De schil wordt tijdens het koken zacht en draagt bij aan de kleur, smaak en structuur van de jam.
4. Waarom wordt mijn pruimenjam niet dik? Mogelijke oorzaken zijn te kort koken, te weinig pectine, een verkeerde verhouding tussen fruit en suiker of erg sappige pruimen. Doe de geleerproef en kook de jam indien nodig nog één minuut.
5. Kun je pruimenjam zonder suiker maken? Ja, maar gebruik daarvoor een speciaal recept en pectine die geschikt is voor jam met weinig of geen suiker. De bewaartijd is doorgaans korter dan bij traditionele jam.
Seizoensinspiratie in je inbox
Ontvang nieuwe recepten, creatieve toepassingen van kruiden en natuurlijke ideeën voor een warm en sfeervol thuis. Van simmer pots en potpourri tot thee, bijzondere drankjes en andere kleine seizoensrituelen.
Opmerkingen