Paardenbloem: wat kun je doen met deze veelzijdige plant?
- Astrid van Essen
- 5 dagen geleden
- 5 minuten om te lezen
Paardenbloemen duiken ieder voorjaar en zomer overal op. In het gras, langs bermen en soms precies op die plek in de tuin waar je ze liever niet ziet. Toch is de paardenbloem veel meer dan een hardnekkig plantje. Van de gele bloemen tot de bladeren en zelfs de wortel: bijna de hele plant kan worden gebruikt.
De paardenbloem (Taraxacum officinale) kent bovendien een lange geschiedenis als eetbare plant en binnen traditioneel kruidengebruik. Je kunt er thee van maken, de jonge blaadjes verwerken in een salade en de bloemen gebruiken voor siroop, olie of andere botanische creaties.
Maar wat kun je precies met paardenbloemen en waar moet je op letten als je ze zelf wilt plukken?
Is paardenbloem eetbaar?
Ja. De bloemen, bladeren en wortels van de gewone paardenbloem zijn eetbaar.
De verschillende delen smaken wel heel anders. Jonge paardenbloembladeren zijn fris en licht bitter. De gele bloemen smaken zachter en iets bloemiger, terwijl de wortel een aardse, uitgesproken smaak heeft.
Vooral jonge bladeren zijn prettig om in de keuken te gebruiken. Naarmate de bladeren ouder worden, wordt de bittere smaak meestal sterker.
Welk deel van de paardenbloem kun je gebruiken?
Een van de leuke dingen aan paardenbloemen is dat vrijwel ieder deel een toepassing heeft.
De bloemen kun je gebruiken voor thee, siroop, gelei, kruidenolie of als eetbare decoratie.
De bladeren kunnen rauw door een salade, maar je kunt ze ook kort bakken of verwerken zoals andere bladgroenten.
De wortel wordt traditioneel gedroogd en gebruikt voor kruidenthee. Geroosterde paardenbloemwortel wordt vanwege zijn donkere, aardse smaak ook wel gebruikt in cafeïnevrije koffievervangers.
Zelfs de bloemknoppen worden soms ingelegd en gebruikt als een soort plantaardig alternatief voor kappertjes.
Waarom wordt paardenbloem als kruid gebruikt?
Paardenbloem wordt al lange tijd gebruikt binnen de traditionele kruidengeneeskunde. Vooral de wortel en bladeren komen voor in kruidenpreparaten.
De plant bevat van nature verschillende plantaardige stoffen en voedingsstoffen. De bladeren bevatten onder andere vitamines en mineralen, terwijl de wortel onder meer inuline bevat, een type oplosbare vezel.
Dat betekent overigens niet dat paardenbloem een wondermiddel is. Veel traditionele toepassingen zijn niet hetzelfde als wetenschappelijk bewezen gezondheidseffecten. Zie paardenbloem daarom vooral als een interessante eetbare plant die op verschillende manieren onderdeel kan zijn van je voeding en kruidenrituelen.
Paardenbloemthee maken
Een van de eenvoudigste manieren om paardenbloem te gebruiken is als kruidenthee.
Voor een lichte thee kun je jonge, schone paardenbloembladeren of bloemen gebruiken. Doe een kleine handvol in een theepot of mok, giet er heet water over en laat ongeveer 5 tot 10 minuten trekken. Zeef de thee vervolgens.
Voor paardenbloemwortelthee wordt de schoongemaakte wortel meestal eerst gedroogd. Voor een diepere smaak kun je gedroogde stukjes wortel licht roosteren voordat je er thee van zet.
Paardenbloemthee heeft een vrij uitgesproken smaak. Een beetje citroen, munt of gember kan er daarom lekker bij zijn.
Paardenbloemen gebruiken in een salade
Jonge paardenbloembladeren kun je net als rucola gebruiken. Pluk bij voorkeur kleine, jonge bladeren voordat de plant volledig is uitgebloeid. Deze zijn doorgaans minder bitter.
Was ze grondig en meng ze bijvoorbeeld met zachte sla, komkommer, radijs, geroosterde noten en een eenvoudige dressing.
Omdat paardenbloem van zichzelf bitter is, werkt een dressing met iets zoets of romigs vaak goed. Denk aan honing-mosterd, yoghurt of een vinaigrette met een klein beetje honing.
Wat kun je maken van paardenbloembloemen?
De opvallende gele bloemen bieden misschien wel de leukste mogelijkheden. Je kunt er bijvoorbeeld paardenbloemsiroop van maken, soms ook wel ‘paardenbloemhoning’ genoemd. Het is geen echte honing, maar een siroop op basis van de bloemen en suiker.
Je kunt de bloemblaadjes ook toevoegen aan salades, verwerken in gelei of gebruiken om olie te infuseren.
Voor een eenvoudige paardenbloemolie laat je schone bloemen eerst goed drogen zodat er zo min mogelijk vocht achterblijft. Daarna kun je ze in een schone pot onder olie zetten en laten trekken. Zo krijg je een botanische olie die vooral populair is in zelfgemaakte verzorgingsproducten.
Kun je paardenbloemen uit je tuin eten?
Dat kan, maar alleen wanneer je zeker weet dat de plek schoon is en de planten niet zijn behandeld met bestrijdingsmiddelen of andere chemicaliën.
Pluk liever niet direct langs een drukke weg, op plekken waar veel honden worden uitgelaten of op landbouwgrond waarvan je niet weet welke middelen zijn gebruikt.
Gebruik alleen planten die je met zekerheid als paardenbloem kunt identificeren. Bij twijfel: niet plukken.
Wanneer kun je paardenbloemen het beste plukken?
De bloemen kun je het beste plukken wanneer ze mooi openstaan, bij voorkeur op een droge dag nadat eventuele ochtenddauw verdwenen is.
Voor gebruik in salades zijn jonge bladeren meestal het lekkerst. Wil je de wortel gebruiken, dan wordt deze traditioneel in het voor- of najaar geoogst.
Neem bij wildplukken bovendien nooit alles mee. Laat voldoende bloemen staan voor insecten en voor de plant zelf. Paardenbloemen zijn namelijk een nuttige voedselbron voor verschillende bestuivers.
Zijn paardenbloemen goed voor bijen?
Paardenbloemen worden regelmatig bezocht door bijen, hommels en andere insecten. Vooral in het voorjaar kunnen de bloemen een nuttige bron van nectar en stuifmeel zijn.
Dat is nog een goede reden om niet iedere paardenbloem in je gazon direct te verwijderen. Een hoekje met wilde bloemen kan juist verrassend veel leven naar je tuin brengen.
Van onkruid naar botanisch ingrediënt
Misschien is dat wel het leukste aan de paardenbloem. Een plant die we vaak gedachteloos als onkruid verwijderen, blijkt ineens een ingrediënt waar je alle kanten mee op kunt.
Maak er een kop kruidenthee van, probeer jonge blaadjes in een salade of verzamel de bloemen voor een zelfgemaakte siroop. Zodra je paardenbloemen anders gaat bekijken, zie je ze waarschijnlijk nooit meer helemaal als gewoon onkruid.
Veelgestelde vragen over paardenbloemen: eetbaar en gezond?
Kun je paardenbloemen eten?
Ja. De bloemen, bladeren en wortels van de gewone paardenbloem (Taraxacum officinale) zijn eetbaar. Gebruik alleen planten die je zeker kunt identificeren en die op een schone, onbehandelde plek groeien.
Waar is paardenbloemthee goed voor?
Paardenbloem wordt al lange tijd traditioneel als kruid gebruikt. Zowel bladeren als wortels worden gebruikt voor kruidenthee. Gezondheidsclaims rond paardenbloem zijn echter niet allemaal voldoende wetenschappelijk onderbouwd, dus beschouw de thee vooral als een kruidendrank en niet als behandeling voor gezondheidsklachten.
Hoe maak je thee van verse paardenbloemen?
Was de bloemen of jonge bladeren zorgvuldig, doe een kleine handvol in een mok of theepot en schenk er heet water over. Laat ongeveer 5 tot 10 minuten trekken en zeef de thee.
Kun je paardenbloemen uit het gazon eten?
Ja, zolang het gazon niet behandeld is met bestrijdingsmiddelen of andere chemicaliën. Vermijd ook plekken waar huisdieren regelmatig komen.
Wanneer kun je paardenbloemen plukken?
Jonge bladeren kun je het beste vroeg in het seizoen plukken, wanneer ze nog relatief zacht en mild zijn. Bloemen pluk je wanneer ze volledig geopend zijn, bij voorkeur op een droge dag.
Opmerkingen