Tijm snoeien, verzorgen en soorten: zo blijft je tijmplant mooi
Tijm is een van de dankbaarste kruiden die je kunt kweken. Het plantje is klein, ruikt heerlijk, trekt bijen aan en heeft weinig nodig. Toch zie je vaak tijmplanten die na een paar jaar houtig, kaal en uit vorm zijn, met alleen nog wat groen aan de toppen.
Het geheim van een mooie, volle tijmplant? Op tijd snoeien. In deze gids lees je wanneer en hoe je tijm snoeit, wat je doet met verhoute tijm, hoe je tijm verzorgt en stekt, en welke soorten er zijn, van echte tijm tot kruipende tijm.

Tijm als plant: wat heeft hij nodig?
Tijm is een kleine, groenblijvende halfstruik uit het Middellandse Zeegebied. Net als rozemarijn en lavendel houdt hij van zon, warmte en droge, schrale grond. Hoe meer je die omstandigheden nabootst, hoe beter hij groeit en hoe sterker hij geurt.
Zon: een zo zonnig mogelijke plek, minstens zes uur per dag.
Grond: goed doorlatend, gerust zanderig of kalkrijk. Natte voeten zijn de grootste vijand.
Water: weinig. Een tijmplant in de volle grond heeft na het eerste jaar bijna geen extra water nodig.
Mest: nauwelijks. Te veel voeding maakt de plant slap en minder geurig.
Pot of tuin: beide kan. In een pot gebruik je kruidengrond met wat zand of perliet en een pot met een afvoergat.
Waarom moet je tijm snoeien?
Tijm verhout van onderen naar boven. Snoei je niet, dan worden de stengels elk jaar langer en houtiger, valt de plant uit elkaar en groeit er alleen nog groen aan de buitenkant. Uit oud, kaal hout loopt tijm bovendien nauwelijks meer uit.
Door regelmatig te snoeien blijft de plant compact en vol, krijg je meer jonge, geurige blaadjes en leeft hij langer. En het snoeisel kun je gewoon gebruiken, bijvoorbeeld voor tijmthee.
Wanneer tijm snoeien?
Je snoeit tijm het best twee keer per jaar.
Na de bloei: in de zomer
Dit is de belangrijkste snoeibeurt. Tijm bloeit meestal in mei, juni of juli. Zodra de bloemetjes zijn uitgebloeid, knip je de plant ongeveer een derde terug. Zo groeit hij voor de winter nog mooi dicht aan.
In het voorjaar: licht in vorm
In maart of april, als de strenge vorst voorbij is, geef je de plant een lichte vormsnoei. Knip bevroren of dode puntjes weg en breng hem licht in vorm. Wacht tot je nieuwe groene scheutjes ziet; dan weet je precies waar je kunt knippen.
Snoei liever niet in de late herfst. Verse snijwonden en jonge scheuten zijn dan kwetsbaar voor vorst en natte winters.
Hoe kort snoei je tijm?
De gouden regel geldt hier net als bij rozemarijn en lavendel: knip nooit in het kale, bruine hout. Laat aan elke stengel altijd wat groene blaadjes zitten. Daaruit loopt de plant opnieuw uit.
Gebruik een scherpe, schone schaar of snoeischaar.
Pak een bosje stengels in je hand, zodat je goed ziet waar het groen ophoudt en het hout begint.
Knip ongeveer een derde van de lengte weg, net boven een paar blaadjes.
Werk rondom de plant en geef hem een licht bolle vorm.
Haal dode takjes helemaal weg en bewaar het groene snoeisel om te drogen of voor thee.
Oogst je regelmatig takjes, dan snoei je eigenlijk al een beetje. Knip daarbij steeds hele topjes af in plaats van losse blaadjes te plukken.
Verhoute tijm snoeien: is hij nog te redden?
Een tijmplant die jaren niet gesnoeid is, is helaas lastig te verjongen. Omdat hij uit oud hout nauwelijks uitloopt, kun je hem niet zomaar flink terugknippen.
Wil je het toch proberen? Snoei dan in het voorjaar geleidelijk, steeds tot net boven de laagste groene scheutjes, en herhaal dat een paar jaar. Lukt het niet, neem dan stekjes van de jonge toppen en begin opnieuw. Tijm is geen plant voor de eeuwigheid: na een jaar of vier vervangen veel tuiniers hun tijm door een nieuwe plant uit eigen stek.
Welke soorten tijm zijn er?
Er bestaan tientallen soorten tijm. Voor de tuin, de pot en de theepot zijn dit de bekendste:
Echte tijm (Thymus vulgaris): de klassieke tijm met kleine grijsgroene blaadjes en een krachtige geur. De beste keuze voor thee, drogen en een bouquet garni.
Citroentijm (Thymus x citriodorus): ruikt en smaakt fris naar citroen. Heerlijk in thee en limonade, maar iets minder winterhard dan echte tijm.
Kruipende tijm of kruiptijm (Thymus serpyllum): vormt lage, dichte matten en wordt ook wel wilde tijm genoemd. Mooi tussen stapstenen, in een rotstuin of op een muurtje. Vaak met roze of paarse bloemetjes.
Grote tijm (Thymus pulegioides): groeit van nature ook in Nederland, in droge graslanden en bermen. Iets groter blad en een mildere geur.
Sierlijke rassen: er zijn ook tijmsoorten met bont blad of een opvallende bloei. Die zijn vooral decoratief; voor thee kies je liever echte tijm of citroentijm.
Kruipende tijm verzorgen en snoeien
Kruipende tijm is een geliefde bodembedekker. Hij verdraagt af en toe een voetstap, ruikt heerlijk als je erover loopt en is een feest voor bijen en vlinders.
Snoeien is bij kruipende tijm eenvoudig: knip na de bloei de uitgebloeide bloemetjes weg, bijvoorbeeld met een heggenschaar of grasschaar. Zo blijft de mat dicht en voorkom je dat hij verhout. Wordt een stuk kaal, dan kun je er een uitloper van elders neerleggen; die wortelt vaak vanzelf.
Tijm stekken en vermeerderen
Van je eigen tijm maak je eenvoudig nieuwe plantjes. Handig om een oude, houtige plant te vervangen of om weg te geven.
Stekken: in het late voorjaar of de vroege zomer, met jonge, niet-bloeiende scheuten.
Knip een paar topjes van ongeveer 5 tot 8 centimeter af.
Verwijder de blaadjes van de onderste helft.
Steek de stekjes in een potje met een luchtig mengsel van stekgrond en zand of perliet.
Zet het potje op een lichte plek, uit de felle zon, en houd de grond licht vochtig.
Na ongeveer vier tot zes weken vormen zich wortels. Pot ze daarna elk apart op.
Afleggen: buig een lange stengel naar de grond, leg er een beetje aarde op en laat het puntje vrij. Na een paar weken wortelt de stengel en kun je hem lossnijden. Dit werkt vooral goed bij kruipende tijm.
Scheuren: oudere, brede planten van kruipende tijm kun je in het voorjaar voorzichtig in stukken verdelen en opnieuw planten.
Is tijm winterhard?
Echte tijm en kruipende tijm kunnen in de volle grond goed tegen kou. Het probleem is meestal niet de vorst, maar de combinatie van kou en natte grond. Zorg dus vooral voor een goede afwatering.
In de tuin: plant tijm op een zonnige, droge plek, eventueel iets verhoogd. Bij strenge vorst kun je hem tijdelijk afdekken met een vliesdoek.
In een pot: zet de pot tegen een beschutte muur, uit de regen, of op een koele, lichte en vorstvrije plek. Geef in de winter heel weinig water.
Citroentijm: iets gevoeliger. Bescherm hem extra bij strenge vorst.
Tijm oogsten en gebruiken
Je kunt het hele jaar door takjes tijm oogsten, zolang je nooit meer dan een derde van de plant tegelijk wegneemt. De geur is het sterkst vlak voor en tijdens de bloei, op een droge, zonnige ochtend. Dat is ook het beste moment om tijm te drogen.
Met je oogst maak je bijvoorbeeld een warme kop tijmthee, tijmhoning of tijmsiroop. Meer ideeën vind je in Wat kun je met tijm?
Veelgestelde vragen over tijm snoeien en verzorgen
Wanneer moet je tijm snoeien?
Twee keer per jaar: na de bloei in de zomer, als belangrijkste snoeibeurt, en licht in vorm in maart of april, als de strenge vorst voorbij is.
Hoe ver mag je tijm terugsnoeien?
Ongeveer een derde van de lengte, en altijd boven het punt waar het kale hout begint. Laat aan elke stengel groene blaadjes staan, want uit oud hout loopt tijm nauwelijks uit.
Kun je verhoute tijm nog redden?
Soms, door een paar jaar geleidelijk te snoeien tot net boven de laagste groene scheutjes. Vaak is stekken en een nieuwe plant opkweken de snelste oplossing.
Moet je tijm in de herfst snoeien?
Liever niet. Een flinke snoeibeurt laat in het jaar maakt de plant kwetsbaar voor vorst en natte winters. Een paar takjes oogsten is geen probleem.
Wat is het verschil tussen echte tijm en kruipende tijm?
Echte tijm (Thymus vulgaris) groeit als klein struikje en is het meest geschikt voor thee en drogen. Kruipende tijm (Thymus serpyllum) vormt lage matten en wordt vooral gebruikt als bodembedekker.
Is tijm winterhard?
Echte tijm en kruipende tijm zijn in de volle grond redelijk winterhard, zolang de grond goed doorlatend is. Natte voeten in de winter zijn de grootste oorzaak van uitval. Citroentijm is iets gevoeliger.
Hoe lang leeft een tijmplant?
Met goede zorg meerdere jaren, maar tijm verhout vanzelf. Veel tuiniers vervangen hun plant na een jaar of vier door een nieuwe uit eigen stek.
Ontdek meer over tijm en kruiden
Met een zonnige plek, droge grond en twee snoeibeurten per jaar blijft je tijm compact, gezond en vol geur. Wil je verder met je oogst? Lees dan ook:


Opmerkingen